१६ असार, हेटौंडा — मुस्ताङको टुकुचेकी २४ वर्षीया एक महिलाले जोमसोमस्थित प्रादेशिक अस्पतालमा आकस्मिक शल्यक्रियामार्फत शिशु जन्माएकी छन्। १८ घण्टासम्म प्रसव पीडा सहनुपरेपछि गरिएको शल्यक्रियाले आमा र नवजात दुवैको ज्यान जोगिएको छ। अस्पतालका अनुसार हाल दुवैको अवस्था स्थिर छ।
गर्भको अवधि ४० हप्ता ४ दिन पुगेकी ती महिलालाई तीन साता अघिदेखि नै अस्पतालले “एबी नेगेटिभ” रक्त समूहका कारण सुविधायुक्त अस्पतालमा जान सल्लाह दिएको थियो। तर आर्थिक अभावका कारण उनी पोखरा जान असमर्थ भइन्। उनी १८ घण्टा टुकुचेमै पीडामा बसिन् र त्यसपछि मात्र अस्पताल पुर्याइएकी थिइन्।
२० महिनाअघि गर्भपात भइसकेकी ती महिलालाई त्यसबेला एन्टी–डी खोप नलगाइएकाले अहिलेको गर्भमा थप जोखिम देखिएको डा. विशाल सापकोटाले जानकारी दिए। जब अवस्था गम्भीर बन्न थाल्यो, उनलाई राति १० बजे टुकुचे स्वास्थ्य चौकी पुर्याइयो र दिउँसो १ बजे मात्रै जोमसोम ल्याइयो। प्रारम्भिक परीक्षणमा शिशुको टाउको अटाउन नसकेको, रक्तस्रावयुक्त गाँठो देखिएको र मुटुको गति कमजोर रहेको देखिएपछि तत्काल शल्यक्रिया गर्नुपर्ने भयो।
शल्यक्रिया डा. सापकोटा नेतृत्वको टोलीले सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्यो। टीममा अन्य चिकित्सक, नर्स र प्राविधिकहरू समेत सहभागी थिए। शिशुको तौल ३ किलो ६०० ग्राम रहेको छ। भौतिक पूर्वाधारको कमीबीच भएको यो शल्यक्रियालाई डा. सापकोटाले दुर्गम क्षेत्रको मातृ तथा नवजात सेवाको उदाहरणीय सफलता भनेका छन्।
जोमसोम अस्पतालमा एनआईसीयू, ब्लड बैंक, र भेन्टिलेटरजस्ता अत्यावश्यक संरचना अझै उपलब्ध छैनन्। शल्यक्रियामा आवश्यक एन्टी–डी खोपसमेत पोखराबाट मगाइएको थियो। अस्पतालको भवन अझै अधुरो छ र उपकरण तथा दक्ष जनशक्तिको पनि अभाव छ।
प्रसवशाखाको शल्यक्रिया सेवा चैत महिनाबाट मात्र पुन: सुरु भएको हो। यसअघि १९ महिनासम्म यो सेवा बन्द थियो, जसका कारण करिब १५० महिला अन्यत्र जान बाध्य भएका थिए। अहिले अस्पतालमा एक विशेषज्ञ चिकित्सक, एक मेडिकल अफिसरसहित १७ जना प्राविधिक र ३० जना कर्मचारी कार्यरत छन्। डा. सापकोटा छात्रवृत्तिबाट नियुक्त भई हाल जोमसोम अस्पतालमा कार्यरत छन्।
